صندوق انکشافی ملل متحد برای زنان– افغانستان
معرفی مختصر - 2007
پیشرفت برای زنان پیشرفت برای همه است
یونفم (UNIFEM ) صندوق انکشافی ملل متحد برای زنان است. این صندوق برای برنامه ها و استراتیژی های خلاق و مبتکر در جهت ارتقای توانمند سازی زنان و ترویج تساوی جنسیت کمک های مالی و تخنیکی فراهم می کند.
از طریق تلاش های مشترک با حکومت، نمایندگی های دیگر ملل متحد و شرکای غیر دولتی، هدف یونفم در افغانستان این است که فرصت ها برای زنان را افزایش داده و بدین طریق پروسه توسعه را در جهتی پایدارتر و متساویانه تر ، متحول سازد.
وضعیت زنان افغانستان
نفوس
48.9% مجموع نفوس افغانستان را زنان تشکیل می دهد.
مشارکت سیاسی
زنان 27% شورای ملی (یعنی 68 کرسی از مجموع 249 کرسی در ولسی جرگه (پارلمان) و 23 کرسی از مجموع 102 کرسی در مشرانو جرگه (سنا) ) را به خود اختصاص داده اند.
زنان 121 کرسی از مجموع 420 کرسی در شورا های ولایتی را در اختیار دارند.
زنان 26% تمام کارمندان ملکی را تشکیل می دهند.
تعداد زنانیکه برای انتخابات ثبت نام کرده بودند از 41.5% در سال 2004 به 44% در سال 2005 افزایش
یافت.
با این حال
تنها یک زن منحیث وزیر (وزیر امور زنان) در کابینه حضور دارد.
تعداد کافی زنان برای متصدی شدن 124 کرسی سهمیه شان در شورای های ولایتی وجود نداشت، و بنابراین سه کرسی آن را برای مرد ها دادند.
در 17 وزارت خانه، از مجموع 36 وزارت خانه، کمتر از 10% کارمند آن زنان هستند.
در سال 2004
87% افغان ها معتقد بودند که زنان برای رای دادن، نیاز به کسب اجازه از مرد های شان هستند.
35% زنان به این باور بودند که آنها اجازه رای دهی را نخواهند داشت.
18% مرد ها میگفتند که به همسرانشان اجازه رای دهی نخواهند داد.
سهمگیری اجباری در کار
کارگران بخش زراعت را زنان تشکیل می دهند.
زنان تنها 50% الی 60% مزد مرد ها را بدست می آورند.
در حدود 50000 بیوه های دوران جنگ در کابل زندگی می کنند که هر یک به طور اوسط حمایت و سرپرستی شش نفر را بدوش دارند.
سهمگیری در سکتور عدلی و قضایی
یک انجمن قضات زن در سال 2003 تاسیس شد، و همچنان یک انجمن دیگر زنان حقوق دان و متخصص افغان وجود دارد.
از مجموع 1547 قاضی برحال در افغانستان تنها 62 تن آن را زنان تشکیل می دهند.
از مجموع 546 ثارنوال، 35 نفر یا 6.4% آن را زنان تشکیل می دهند.
از مجموع 1241 وکیل مدافع 76 تن آن که 6.1% می شود را زنان تشکیل می دهند.
در شورای عالی ستره محکمه هیچ زن عضویت ندارد.
ریاست محاکم فامیلی و اطفال به عهده زنان است.
سهمگیری در خدمات امنیتی
زنان کمتر از یک فیصد در بخش خدمات پولیس و نظامی را تشکیل می دهند.
تنها 233 تن پولیس زن در افغانستان وجود دارند.
در اردوی ملی 259 زن وجود دارند که تقریباً 0.6% مجموع اردوی تقریبی 43000 نفری را تشکیل می دهد.
سهمگیری در ایجاد صلح
1121 شورای زنان در سرتاسر افغانستان توسط وزارت امور زنان تاسیس شده که 56535 زن در این شورا ها اشتراک دارند.
صحت
یک ریاست جدید زنان و صحت باروری در وزارت صحت در سال 2003 تاسیس گردید.
یک جزوه معلوماتی درباره خدمات اولیه صحی که شامل مراقبت عاجل ولادی است تهیه گردید.
باوجود آنهم
یک زن در هر 29 دقیقه جان خود را در اثر ولادت از دست میدهد، (درهر 100،000 ولادت زنده، 1600 الی 1900 مرگ و میر وجود دارد که دومین رقم بلند مرگ و میر ولادی در جهان است).
تنها 14.3 درصد از ولادت ها توسط دایه های ماهر صورت میگیرد و تنها 12 درصد از زنان مراقبت مسلکی قبل از ولادت به دست میاورند.
نظر به موقیعت، بین 30 الی 90 درصد از زنان در محلات روستائی به مراقبت های صحی دسترسی نمیتوانند.
بطور اوسط یک زن 6.6 طفل دارد.
امید به زندگی برای زنان در افغانستان به طور متوسط 44 سال است.
83 درصد از 50،000 هزار نفر افغان که سالانه بر اثر مرض سل (توبرکلوز) جان های شانرا از دست میدهند، زنان میباشد.
48 درصد از زنان به کمبود آهن مواجه اند.
معارف
نرخ تخمینی سواد برای زنان 15.8 درصد و (برای مردان 31 درصد است).
پسران دو برابر نسبت به دختران مکتب ابتدائی را تکمیل مینمایند.
تنها 19 درصد از مکاتب منحیث مکاتب دخترانه تخصیص داده شده اند.
در 29 درصد از نواحی تعلیمی هیچ مکتب مشخصی به دختران تخصیص داده نشده است.
تنها یک بر چهارم حصه معلمین در افغانستان را زنان تشکیل میدهد.
به سطح مکاتب ابتدائی یک دختر در برابر هر دو پسر وجود دارد.
به سطح مکاتب ثانوی یک دختر دربرابر هر پنج یا شش پسر وجود دارد.
تعداد دختران در مکاتب ثانوی به 4.7 درصد در سال تحصیلی 2004-2005 کاهش یافته است.
ازدواج
زنان 2.2 درصد خانواده های افغان را سرپرستی مینمایند.
70 الی 80 درصد از زنان در افغانستان به ازدواج های اجباری مواجه اند.
57 درصد از دختران قبل از سن قانونی 16 سالگی به ازدواج داده میشوند.
تعداد قضایای گزارش داده شده طلاق از 14 قضیه در سال 2005 به 158 واقعه درسال 2006 افزایش یافته است
خشونت جنسی و جنسیت
کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان 1651 قضیه خشونت جنسی و جنسیت را در سال 2006 ثبت نموده است.
558 قضیه لت و کوب (ضرب) شدید
213 قضیه ازدواج اجباری
106 قضیه خود سوزی
50 قضیه قتل
41 قضیه مبادله دختران
34 قضیه تجاوز جنسی
- وزارت امور زنان 1953 قضیه خشونت جنسی و جنسیت را در سال 2006 ثبت نموده است.
612 قضیه ازدواج اجباری
250 قضیه لت وکوب
60 قضیه قتل
44 قضیه خود سوزی
31 قضیه تجاوز جنسی
تعهدات دولت افغانستان نسبت به زنان
توافقنامه بن:
این توافقنامه به تاریخ 5 دسمبر سال 2001 امضاء گردیده و به یک دولت با بنیاد وسیع، آگاه از مسایل جنسیتی، کثیرالقومی و کاملا به نمایندگی از ملت، را تعهد می نماید.
قانون اساسی افغانستان:
مواد 44، 54 و بویژه 22،
هر نوع تبعيض و امتياز بين اتباع افغانستان ممنوع است . اتباع افغانستان اعم از زن و مرد در برابر قانون داراى حقوق و وجايب مساوى مي باشند..
قانون اساسی افغانستان به تاریخ 4 جنوری سال 2004 تصویب گردید.
توافقنامه افغانستان:
معیارها: حکومت داری، حکومت قانون و حقوق بشر
الی ختم سال 2010، پلان کاری ملی زنان افغانستان کاملاً تطبیق خواهد گردید. در راستای اهداف انکشافی هزاره (MDG) افغانستان، مشارکت زنان در تمام نهادهای دولتی افغانستان به شمول ادارات منتخب و انتصابی و سکتور خدمات ملکی تقویت خواهد گردید.
ایجاد ظرفیت های پایدار در بین افغانها و اعمار نهاد های موثر دولتی و جامعه مدنی، با تاکید خاص بر ارتقای ظرفیتهای بشری زنان و مردان به طور برابر.
شناسایی برابری حقوق و وظایف مردان و زنان در تمام پالیسی ها و برنامه ها.
این توافقنامه به تاریخ 31 جنوری – 1 فبرری سال 2006 امضاء گردید.
استراتیژی انکشاف ملی افغانستان (موقت):
استراتیژی انکشاف ملی افغانستان (موقت) در مجموع دارای اعلان 18 تعهد برای مساوات جنسیتی در افغانستان میباشد.
مسئله عام شمول شماره 1: مساوات جنسیتی
هدف دولت افغانستان محو تبعیض علیه زنان، انکشاف سرمایه بشری و حمایت از رشد رهبری آنها به مقصد مشارکت متساویانه و کامل در تمام عرصه های زندگی در افغانستان، میباشد.
این استراتیژی به تاریخ 31 جنوری – 1 فبرری سال 2006 راه اندازی گردید.
اهداف انکشافی هزارهMDG :
اهداف 2، 3، 4 و 5:
حصول تعلیم و تربیه ابتدایی جهانی، رشد تساوی جنسیتی و توانمندسازی زنان، کاهش مرگ ومیر اطفال، بهینه سازی صحت مادران.
افغانستان یکصد و نود و یکمین کشوری بود که در سال 2004 اعلامیه اهداف انکشافی هزاره را امضاء نمود.
پروتوکول در مورد محو ازدواج اجباری و ازدواج اطفال:
به هدف محو ازدواج اجباری و ازدواج اطفال تا سال 2008
این پروتوکول در 24 نومبر 2005 به امضاء رسید
کمیسیون محوخشونت علیه زنان (کمسیون متشکل از چندین وزارت خانه):
این کمیسیون به تاریخ 9 جولای 2003 ایجاد گردیده و ماموریت آن نظارت و هم آهنگی اقدامات و پالیسی در مورد محو خشونت علیه زنان در سطح ملی میباشد.
کنوانسیون محو تبعیض علیه زنان (CEDAW)
........توسعه کامل و جامع یک کشور، رفاه جهانی و صلح ، حد اکثرمشارکت مساویانه زنان با مردان در تمام عرصه ها را الزامی مینماید.
این کنوانسیون به تاریخ 5 مارچ 2003 توسط افغانستان تصویب گردید.
فعالیتهای یونیفم در افغانستان
جنسیت و عدالت
» شمولیت جنسیت (جندر) در حکومتداری و روند ایجاد صلح
» افزایش دسترسی زنان به عدالت، بخصوص در مناطق روستایی
حمایت از یک پروژه آزمایشی که مشاوره و کمک حقوقی را در 6 ولایت ارائه میدهد.
حمایت از اصلاح قانون از طریق کمک تخنیکی به گروه کاری اصلاح قانون
مرور قوانین افغانستان از منظر جنیستی.
تسهیل ایجاد یک پرتوکل در مورد جلوگیری از ازدواج اطفال و اجباری
» تقویت حقوق، مساوات و حفاظت زنان در برابر خشونت از طریق: مدافعه، پژوهش، پیشنهادات پالیسی، ایجاد یک پایگاه اطلاعاتی اولیه برای زنان افغانستان، اصلاح قانون و غیره.
» حمایت از میکانیزم های حفاظتی مانند خانه های امن و مراکز ارجاع برای زنان قربانی یا در معرض خطر
» تبلیغ و لابی برای اصلاح قوانین و پالیسی های تبعیض آمیز
» تلاش برای شامل ساختن زنان در ستره محکمه
» ایجاد ظرفیت برای زنان نماینده در پارلمان، اعضای شورا های ولایتی و نمایندگان جوامع مدنی.
توانمندسازی اجتماعی و انکشاف اقتصادی (CEED)
واحد توانمندسازی اجتماعی و انکشاف اقتصادی از امنیت اقتصادی زنان در شش ولایت افغانستان حمایت
مینماید. از سال 2003 بدینسو در مجموع 12،660 زن و دختر از این پروژه ها مستفید شده اند.
به تعداد 600 زن در کورس های متمرکز بر مسائل روانی-اجتماعی اشتراک نمودند که در نتیجه به آنعده از زنانی که در زمان جنگ آسیب های روانی را متحمل شده اند، کمک نمود.
به تعداد 1388 زن و دختر در پروگرام های جامع زبان انگلیسی و کمپیوتر اشتراک نمودند.
به تعداد 1100 زن دیگر سواد، مسائل صحی و بهداشت را آموزش دیدند.
به تعداد 1060 زن تعلیمات صحی و مسائل مشاوره حقوقی را فرا گرفتند.
به تعداد 4796 زن سواد، تعلیمات صحی و آگاهی های لازم حقوقی را فرا گرفتند
به تعداد 895 زن از طریق نهاد های اقتصاد کوچک قرضه دریافت نمودند.
به تعداد 550 زن مرغداری و بهداشت را فرا گرفتند.
به تعداد 1381 زن آموزش حرفه ای و فعالیت های درآمدزا را فرا گرفتند.
به تعداد 800 زن ظرفیت سازی را آموزش دیدند.
به تعداد 90 زن حقوق مدنی را آموزش دیدند.
اکثر این آموزش و تعلیمات از طریق مراکز انکشاف زنان تحت حمایت یونیفم و مراکز بیجا شدگان داخلی ارائه گردید. این مراکز یک فضای امن را جهت گردهمایی، تشریک دانش و ایجاد مهارت های مختلف برای بهبود رفاه و معیشت زنان فراهم مینماید.
ظرفیت سازی نهادها
» ظرفیت سازی نهادی وزارت امور زنان، به مثابه وزارت پیشرو برای شامل سازی جنسیت (جندر) درتمام دولت. برای کارمندان ریاست پلان وزارت امور زنان حمایت تخنیکی و برای شخص وزیر و معاون وی مشاوره پالیسی ارائه گردیده است.
» کار مدافعه و حمایتی در مورد مسائل کلیدی ملت سازی، بازسازی و اصلاح مانند پروسه لویه جرگه قانون اساسی، محو خشونت علیه زنان، یا تطبیق کنوانسیون محو همه اشکال تبعیض علیه زنان از طریق ایجاد گروه کاری حقوق و جنسیت و یا از طریق گروه کاری برای تطبیق کنوانسیون محو همه اشکال تبعیض علیه زنان.
» کمک تخنیکی جهت ایجاد، تطبیق و نظارت بر پلان عملکرد ملی برای زنان افغانستان و یا جهت جریان سازی جنسیت در استراتیژی انکشاف ملی افغانستان و تطبیق معیار های موافقتنامه افغانستان.
UNIFEM